کارشناس فضای مجازی در برنامه”گفت‌وگوی فرهنگی” رادیو گفت‌وگو با بیان اینکه قوه قضائیه تنها مرجعی است که حق تصمیم گیری در رابطه با فیلترینگ را دارد، تصریح کرد: در این قوه، دادستانی کل کشور و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه دو نهادی هستند که در رابطه با فیلترینگ تصمیم گیری می کنند و شورای عالی فضای مجازی درگیر این موضوع نیست.

article (2)برنامه “گفت‌وگوی فرهنگی” با موضوع فیلترینگ؛ باید ها و نبایدها و با حضور حسن میثمی کارشناس فضای مجازی و مدیر مسئول وبگاه خبری وبلاگ نیوز، دکتر محمد صادق افراسیابی مدرس دانشگاه و پژوهشگر فضای مجازی و دکتر جلیلی عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی به روی آنتن رفت.

حسن میثمی کارشناس فضای مجازی درباره فیلترینگ گفت: به طور قطع بسیاری از مطالبی که در کشورهای دیگر تولید می شود با فرهنگ ما همخوانی ندارد و از طرف دیگر یکسری بزهکاری ها هم در این فضا مانند کلاهبرداری ایجاد می شود که نیازمند قوه بازدارنده ای است تا این اتفاقات رخ ندهد.

وی به حوزه سیاسی اشاره کرد و گفت: در این حوزه یکسری مباحث وجود دارد که با امنیت ملی و چارچوب های سیاسی ضدیت دارد و به همین جهت باید جلوی آن گرفته شود.

وی افزود: وقتی وارد حوزه فرهنگی و اجتماعی می شویم، بحث ما تازه باز می شود. اساساً وقتی داریم درباره فیلترینگ صحبت می کنیم، داریم درباره سدی صحبت می کنیم که پشت آن یک ایجاب است که به اعتقاد من کوتاه مدت است و این سد دائمی نیست. در واقع فیلترینگ فرصتی برای بازسازی اتفاقی است که به آن نیاز نداریم و یا به گونه دیگری رخ دهد.

میثمی با ارائه مثالی گفت: چراغی که در یک چهارراه وجود دارد، قرمز شده است و من باید پشت آن بایستم. اما زمان قرمز بودن آن بیش از یک ساعت طول می کشد و به همین جهت من بالاخره چراغ قرمز را رد می کنم و قانون شکنی انجام می دهم که این تقصیر چراغ است نه من.

دکتر محمد صادق افراسیابی با بیان اینکه در سطح کشورهای جهان مطالعاتی را در خصوص فیلترینگ انجام داده ام، اظهار داشت: هر کشوری یک سیاست گذاری در این عرصه دار که بسیار مهم است. باید در عرصه سیاست گذاری این حوزه و سایر حوزه های این موضوع را اعمال کنیم.

وی افزود: ما باید بسته سیاست گذاری درباره فضای مجازی داشته باشیم و در آن بسته باید ببینیم حوزه فیلترینگ، تولید محتوا، حمایت از سایت ها و شبکه های اجتماعی در چه قسمت هایی قرار دارد. ارتباط بین این سیاست گذاری ها باعث می شود که یک تصمیم گیری کارآمد باشد یا خیر.

این پژوهشگر فضای مجازی به چین به عنوان کشوری مشابه ایران اشاره کرد و گفت: ما فرهنگ ایرانی اسلامی داریم و در مقابل، فرهنگ لیبرال آمریکایی را داریم که یکی از نقاط اصلی فیلترینگ است. ما نگرانی هایی در حوزه های امنیت اخلاقی داریم که ناشی از فرهنگ ایرانی اسلامی است. چین هم یک فرهنگی برای خودش دارد که همین نگرانی ها را دارد.

افراسیابی با بیان اینکه آمریکا تلاش می کند در قبال چین سیاست های نفوذی را اعمال کند، اظهار داشت: این نفوذ هم اقتصادی است و هم فرهنگی، زیرا بازار چین بازار گسترده ای است و آمریکا علاقه مند است که اطلاعات مردم آنها را داشته باشد.

این کارشناس فضای مجازی ادامه داد: سایت گوگل یکی از سایت هایی است که ما در ایران نتوانستیم آن را مدیریت کنیم ولی چین به این موفقیت دست یافته است. چین در ارتباط با سایت گوگل اصرار داشت که باید برخی واژه ها سانسور شوند. دولت چین با سایت گوگل وارد مذاکره می شود و در این هنگام اقدام موازی را انجام می دهد و دولت چین خودش یک نسخه شخصی از گوگل تهیه کرده بود.

میثمی با بیان اینکه قوه قضائیه تنها مرجعی است که حق تصمیم گیری در رابطه با فیلترینگ را دارد، تصریح کرد: در این قوه، دادستانی کل کشور و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه دو نهادی هستند که در رابطه با فیلترینگ تصمیم گیری می کنند و این کارگروه ۱۳ عضو دارد متشکل از هفت عضو دولتی و شش عضو غیر دولتی که درباره مسائل تصمیم می گیرند و شورای عالی فضای مجازی درگیر این موضوع نیست.

وی به چگونگی روند فیلتر شدن سایت ها اشاره داشت و گفت: درخواست هایی که از نهادهای مختلف برای فیلتر است در این کارگروه بررسی می شود. سایت های اخلاقی محرز هستند و سریعا فیلتر می شوند ولی سایت هایی که محل بحث هستند و یا سایت های پر مراجعه، داخل کارگروه در موردشان بحث می شود و بعد از تصمیم گیری و رای گیری این اتفاق می افتد که فیلتر بشود و یا نشود. بعد از آن به وزارت ارتباطات ابلاغ می شود و مجری وزارت ارتباطات است که سایتی فیلتر شود.

کارشناس فضای مجازی به تبعات ناشی از فیلتر پرداخت و عنوان کرد: ممکن است فیلتر کردن سایتی به خاطر مسائل اخلاقی نباشد ولی اعتماد مخاطب بی خبر را سلب می کند، از طرف دیگر اگر واقعا آن سایت محل مراجعه زیاد افراد باشد و نیازهای اساسی را تامین کند، سایت هایی که استراتژی باشند مثل موتور جستجو ها، سایت های ایمیل و شبکه های اجتماعی، باعث می شود اتفاقات بدتری بیافتد و ما به سمت استفاده از فیلتر شکن ها میل پیدا کنیم و راه هایی را امتحان کنیم که ما را مجرم تلقی می کند.

در ادامه دکتر جلیلی با ذکر اینکه شورای عالی فضای مجازی عملا سیاستگذار همه امور مربوط به فضای مجازی است، در خصوص جایگاه شورا در مقوله فیلترینگ گفت: ما قانون جرائم یارانه ای، مصوب اوایل دهه هشتاد مجلس را داشتیم در آن قانون کمیته ای در این خصوص تعیین کرده و آن کمیته ظرف سال های گذشته قبل و بعد از تاسیس شورا، مصادیق را به وزارت ارتباطات اعلام می کرد تا خط مشی مناسب در مورد آن مصادیق اعمال شود.

وی افزود: قبل از تاسیس شورای عالی مجازی پروژه مطالعاتی توسط مرکز پژوهشی وابسته به وزارت ارتباطات انجام شد و نتیجه گزارش ارائه شده سندی تحت عنوان نظام جامع پالایش محتوای مجرمانه تهیه شده بود.

عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی اظهار داشت: بعد از تاسیس شورا در یکی از کمیسیون های شورا این مستند مورد بازبینی قرار گرفت و تکمیل شد و در کمیسیون مربوط با عنوان نظام جامع پالایش فضای مجازی مورد تصویب قرار گرفت تا به شورای اصلی برود و در دستور کار قرار بگیرد. در این سند آسیب شناسی شده و مطالعات تحقیقی انجام و جمع بندی و به روز شده است.

وی با اشاره به همایش فضای مجازی پاک، آن را حرکتی ایجابی، ترویجی و ادبیات سازانه دانست و تصریح و بیان داشت: ما فضای مجازی را مانند هوا، پاک می خواهیم. فضای مجازی می تواند پاک و یا آلوده باشد همایش فضای مجازی پاک، راه اندازی جریان و ادبیات فکری بود که اندیشمندان بر این فکر کنند ما در دهه های آتی می خواهیم با خوراکی که دیگران برای ما آماده می کنند چه برخوردی کنیم.

جلیلی با اظها به اینکه سیستم های پایه مورد توجه شورای عالی فضای مجازی قرار گرفتهاست، عنوان کرد: سیستم های پایه از جمله موتورهای جستجو سامانه هایی هستند که مورد توجه شورای عالی فضای مجازی است و بدین معنا نیست که ما الزاما باید با جویشگرهایی که در دنیا مطرح هستند رقابت کنیم و می توانیم حوزه های خاصی را مورد پوشش قرار دهیم و در همان حوزه ها کاربران بومی را جذب کنیم.

متذکر می شویم، برنامه “گفت‌وگوی فرهنگی” شنبه تا چهارشنبه ساعت ۲۰ از شبکه رادیویی گفت‌وگو پخش می شود و برای علاقمندان فایل صوتی آن در سایت شبکه موجود است.